سهامداری؛ نوعی مشارکت در مالکیت کسب‌وکارهایی که آینده اقتصاد را شکل می‌دهند

رای ما در ایران، بحث درباره آینده بازار سهام و هوش مصنوعی باید با توجه به شرایط خاص امروز کشور آغاز شود. اقتصاد ایران در سال‌های اخیر زیر فشار نااطمینانی‌های سیاسی، تحریم‌ها، تنش‌های منطقه‌ای و نوعی تعلیق در تصمیم‌گیری اقتصادی قرار داشته است؛ شرایطی که در آن بازارها بیش از آنکه به بهره‌وری، نوآوری و فناوری واکنش نشان دهند، به ریسک‌های بیرونی و تحولات سیاسی حساس می‌شوند.

امید آن است که کشور از جنگ و تشدید تنش‌ها دور بماند و به سمت ثبات، پیش‌بینی‌پذیری و بازگشت تدریجی اعتماد حرکت کند؛ زیرا در چنین فضایی است که اقتصاد می‌تواند ظرفیت‌های واقعی خود را نشان دهد. اگر این شرایط فراهم شود، بازار سهام باید یکی از نخستین بخش‌های منتفع باشد.

در دنیایی که هوش مصنوعی با سرعت زیادی در حال افزایش بهره‌وری و تغییر ساختار تولید است، صرف کار کردن دیگر تنها مسیر مشارکت در رشد اقتصادی نخواهد بود. هوش مصنوعی به شرکت‌ها امکان می‌دهد با نیروی انسانی کمتر، محصول و خدمت بیشتری تولید کنند و در نتیجه بخش بزرگ‌تری از ارزش افزوده به سود شرکت‌ها منتقل شود.

به همین دلیل، سهامداری صرفاً یک فعالیت مالی یا معاملاتی نیست، بلکه نوعی مشارکت در مالکیت کسب‌وکارهایی است که آینده اقتصاد را شکل می‌دهند.

در چنین فضایی، کسانی که سهمی از مالکیت شرکت‌ها، صندوق‌ها یا دارایی‌های مولد دارند، از رشد ناشی از فناوری نیز بهره‌مند می‌شوند. هوش مصنوعی به دلیل نیاز به داده، مقیاس، زیرساخت و سرمایه‌گذاری سنگین، تمایل به ایجاد تمرکز بیشتر در اقتصاد دارد. این موضوع می‌تواند فاصله میان کسانی که مالک دارایی‌های مولد هستند و کسانی را که تنها درآمد کاری دارند، بیشتر کند.

مسئله اصلی آینده فقط اختلاف درآمد میان افراد نخواهد بود، بلکه تفاوت میان کسانی خواهد بود که در دارایی‌ها و کسب‌وکارهای آینده سهم دارند و کسانی که ندارند. در عصر هوش مصنوعی، سهامدار بودن را می‌توان نه صرفاً یک انتخاب سرمایه‌گذاری، بلکه بخشی از استراتژی حضور و مشارکت در اقتصاد آینده دانست.

حسین عبده تبریزی/ اقتصاددان